Susuzluğa karşı verilen gayrette, yeraltı barajları kıymetli avantajlar sağlayabilir

0
7

İçme suyu muhtaçlığını karşılamak, elektrik üretmek ve endüstriye su temin etmek üzere büyük kalemler için en çok tercih edilen tekniklerin başında gelen barajlar, ülkemizde bu manada kullanılan en yaygın yapıların başında geliyor. Genellikle yer üstü örneklerini gördüğümüz yapıların yerin altına inşa edilen cinsleri de bulunuyor. Ülkemizde de son yıllarda epeyce kıymetli hale gelen ve yeraltı barajı denen bu yapılara yönelik önemli çalışmalar yürütülmekte.

Tarifini “kurak, yarı kurak bölgelerde buharlaşma kayıplarının en aza düşürülmesi gayesiyle genellikle alüvyon dolgusu kalın vadilerde süzülen suyu depolamaya imkan verecek biçimde sığ derinliklerde inşa edilen baraj yahut bent tipidir.” (kaynak) halinde yapabileceğimiz yeraltı barajlarının geçmişi, aslında çok eskilere dayanıyor. Roma periyodunda de örnekleri bulunan bu yapılar, inşaat prosedürlerinin ilerlemesiyle yıllara bağlı olarak gelişme kaydettiler.

En kolay haliyle yer kabuğundaki su depoları olarak tabir edebileceğimiz doğal akiferlere inşa edilen, muhtaçlık halinde yapay akiferler oluşturmak suretiyle inşa edilen yeraltı barajları, genellikle geçirimsiz katmana uzanan bir set inşa edilerek yeraltı suyu akımının engellenmesi ve bu set gerisinde suyun depolanması prensibiyle işliyor. (aşağıdaki görsel).

Bilhassa uzun ömürleri ve düşük maliyetleri ile öne çıkan yeraltı barajlarının ülkemizdeki uygulamaları ise 2000’li yılların başına kadar gidiyor. Tam olarak bitirilemeyen İzmir Çeşme yeraltı barajı projesiyle inşasına başlanan yapıların Yahşihan (Kırıkkale), Kalecik (Ankara) ve Ankara Elmadağ’daki örnekleri ise başarılı bir biçimde hayata geçirilenler olarak dikkat çekmekte. Tarım ve Orman Bakanlığı ile Devlet Su İşleri iştirakiyle yurt genelinde 100 yeraltı barajı inşa çalışması ise ülkemizin bu alanda hayata geçirdiği kıymetli projelerden biri olarak karşımıza çıkıyor.

100 yeraltı barajı projesi

Tarım ve Orman Bakanı Bekir Pakdemirli’nin 22 Temmuz 2019’da “Yeraltı Barajları Aksiyon Planı” lansman toplantısında gündeme getirdiği ve “Cumhuriyetin 100. Yılında 100 Yeraltı Barajı” ismi verilen proje için çalışmalar devam ediyor. Proje kapsamında geçtiğimiz haftalarda açıklamalarda bulunan DSİ 2. Bölge Müdürlüğü Barajlar Şube Müdürü Çağlar Türkeş’e nazaran kelam konusu tesislerden 16’sının inşası bitirilmiş durumda. Türkeş, bu hususta yaptığı açıklamada ise “Biz bu proje kapsamında 2023 yılına kadar 100 adet yer altı barajını bitirmeyi hedefliyoruz. Bu kapsamda da çalışmalarımız ağır bir biçimde devam ediyor. 2020 sonu itibariyle 16 adet çalışmamız tamamlanmış durumda. Yer altı barajları, bilhassa yaz aylarında can suyu olacak.” sözlerini kullanmış.

Projedeki sonuncu emelin ise 100 adet tesis bittiğinde yaklaşık 40 milyon metreküplük suyu yerin altına indirmek olduğu belirtiliyor. Bu sayede 600 bin kişinin içme suyu gereksiniminin karşılanacağı, 60 bin dekarlık tarım toprağının sulama suyuna kavuşacağı ve toplamda da 45 milyon liralık bir gelir artışının sağlanacağı söz ediliyor.

Kaynakça https://www.sanalsantiye.com/yeralti-baraji-nedir-diger-barajlardan-farki-ne/ https://www.trthaber.com/haber/gundem/insasi-devam-eden-yer-alti-barajlari-susuzluga-care-olacak-536240.html https://tr.wikipedia.org/wiki/Akifer

Kaynak: Donanimhaber

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz